Daily Archives

One Article

Health

ประคบร้อนหรือเย็น การปฐมพยาบาลอย่างง่ายๆ ที่ไม่ควรพลาด

Posted by Lily Collins on

Hot or Cold

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับทุกคน เพราะเมื่อมีเหตุการณ์ที่นำพาตัวเราไปสู่อันตราย การปฐมพยาบาลนี่ล่ะ จะเป็นสิ่งที่ช่วยไม่ให้อาการบาดเจ็บของเราสาหัสไปมากกว่านี้ หลักของการปฐมพยาบาลนั้นมีหลากหลายหัวข้อที่ควรเรียนรู้เอาไว้ แต่วันนี้บทความจะพาไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับการปฐมพยาบาลที่เรียกว่าการประคบร้อนหรือการประคบเย็น ซึ่งเป็นหลักการปฐมพยาบาลที่คนส่วนใหญ่น่าจะมีโอกาสได้ใช้มากที่สุด

การประคบร้อนหรือเย็นนั้น ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องง่ายๆ เพราะบางคนก็อาจไม่เข้าใจว่ามันต่างกันอย่างไรและเลือกวิธีประคบตามแบบที่ตัวเองชอบอย่างเดียว เช่น เลือกใช้วิธีประคบร้อนเพราะคิดว่าน่าจะเป็นวิธีที่ดี แต่ดันนำไปใช้กับอาการบาดเจ็บไม่เหมาะกับการประคบร้อนเสียอย่างนั้น เป็นต้น และในหลายๆ ครั้งมันอาจนำไปสู่อาการบาดเจ็บที่ทวีคูณและทำให้หายช้ากว่าเดิม ดังนั้นการมีความรู้เกี่ยวกับการประคบร้อนหรือประคบเย็นเอาไว้นั้นก็ไม่ใช่เรื่องเสียหายแต่อย่างใด

ประคบร้อนหรือประคบเย็น ใช้ต่างกันอย่างไร?

            – การประคบร้อน ช่วยในเรื่องของระบบหมุนเวียนเลือด ช่วยลดอาการปวดเกร็งและเพิ่มความยืดหยุ่นให้กับกล้ามเนื้อ อีกทั้งยังช่วยบรรเทาอาการปวดตามข้อต่างๆ ได้อีกด้วย

การประคบเย็น ช่วยบรรเทาอาการอักเสบจากอาการบาดเจ็บแบบเฉียบพลัน โดยทำให้เส้นเลือดตีบและหดตัว ช่วยให้เลือดออกน้อยลง ลดอาการชา อาการบวมช้ำและบรรเทาอาการปวดหัวตุบๆ ซึ่งเกิดจากไมเกรน

การประคบทั้งร้อนและเย็น ในบางสถานการณ์ การประคบทั้งสองแบบอาจช่วยได้มากกว่า เช่น ในตอนที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อเนื่องมาจากการยกของหนักๆ ควรใช้การประคบเย็นก่อน หลังจากนั้นประมาณ 2-3 วันจึงเปลี่ยนมาใช้การประคบร้อนเพื่อผ่อนคลายกล้ามเนื้อ เป็นต้น

ข้อควรระมัดระวังในการประคบร้อนหรือเย็น?

            – ในการประคบร้อน ควรระมัดระวังในการใช้ความร้อนที่สูงเกินไป เพราะอาจทำให้ลวกผิวหนังได้และไม่ควรประคบยาวนานอย่างต่อเนื่องเกินไป ระยะเวลาที่เหมาะสมสำหรับ 1 วันคือวันละ 2-3 ครั้ง ครั้งละ 5 นาที

– ในการประคบเย็น กรณีใช้น้ำแข็งประคบ ไม่ควรให้น้ำแข็งสัมผัสกับผิวหนังโดยตรงและไม่ควรใช้นานเกินไป เพราะอาจทำให้เนื้อเยื่อของผู้บาดเจ็บเกิดความเสียหายจากการขาดเลือดได้ ระยะเวลาที่เหมาะสมคือวันละ 4-8 ครั้ง ครั้งละ 2-3 นาที

– กรณีผู้ป่วยเป็นโรคขาขาดเลือด ไม่ควรใช้การประคบร้อนหรือเย็นกับผู้ป่วยไม่ว่ากรณีใดๆ เพราะความเย็นจะทำให้ขาขาดเลือดมากยิ่งขึ้น ส่วนความร้อนก็จะทำให้เลือดไหลเวียนมากระจุกกันแต่ความร้อนไม่ถูกคลายออกและอาจเกิดความร้อนสะสมจนเกิดอาการแผลลวกตามมาได้

– ในกรณีแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก ไม่ควรใช้น้ำแข็งหรือน้ำเย็นจัดมาประคบ เพราะจะทำให้บริเวณที่เจ็บขาดเลือด ส่งผลให้ขาดออกซิเจนจนเนื้อเยื่ออาจเสียหายได้ ควรใช้น้ำธรรมดาในการลดความร้อนแทน